GEO nedir? Yapay zekâ aramalarında görünür olmak
Kullanıcılar artık sorularını yalnızca Google'a değil, ChatGPT, Perplexity, Claude, Gemini ve Google'ın yapay zekâ özetlerine de soruyor. Bu sistemler tek bir yanıt üretir ve bu yanıtta birkaç kaynağa bağlantı verir. GEO (Generative Engine Optimization – üretken motor optimizasyonu), sitenizin bu yanıtlarda kaynak olarak seçilme şansını artırmak için yapılan çalışmaların genel adıdır. GEO, SEO'nun yerini almaz; iyi SEO temelleri üzerine kurulur ama yapay zekâ tarayıcılarının erişimi, içeriğin makine tarafından kolay anlaşılması ve alıntılanabilir yanıtlar üzerine ayrıca odaklanır.
Bu test neleri kontrol eder?
AI Arama Uyumluluk Testi, girdiğiniz sayfayı ve sitenin kök dizinindeki dosyaları sunucu tarafında okuyarak şu başlıklarda rapor verir: robots.txt dosyanızın GPTBot, OAI-SearchBot, ChatGPT-User, ClaudeBot, PerplexityBot, Google-Extended ve CCBot botlarına izin verip vermediği; llms.txt dosyasının bulunup bulunmadığı; XML site haritası; sayfadaki JSON-LD ve microdata schema türleri; H1 sayısı ve başlık hiyerarşisi; sık sorulan sorular bölümü; yayın ve güncelleme tarihleri; içeriğin ham HTML'de yer alıp almadığı (sunucu taraflı oluşturma). Sonunda 100 üzerinden bir puan ve öncelik sırasına göre Türkçe düzeltme listesi alırsınız.
Nasıl kullanılır? (Adım adım)
1. Alan adınızı (ornek.com) ya da test etmek istediğiniz bir sayfanın tam adresini yazın. 2. Testi Başlat düğmesine basın; inceleme genellikle birkaç saniye sürer. 3. Önce puanı ve "Yapılacak düzeltmeler" listesini okuyun; kırmızı ile işaretlenen yüksek öncelikli maddelerden başlayın. 4. Bot tablosunda her satırın üzerine geldiğinizde hangi robots.txt kuralının uygulandığını görebilirsiniz. 5. Düzeltmeleri yaptıktan sonra testi yeniden çalıştırın; sonuçlar yaklaşık bir saat önbellekte tutulduğu için değişikliklerin yansıması biraz gecikebilir.
Yapay zekâ botları: eğitim ve arama farkı
Tüm yapay zekâ botları aynı işi yapmaz. GPTBot, ClaudeBot, CCBot ve Google-Extended ağırlıklı olarak model eğitimiyle ilişkilidir; bunları engellemek içeriğinizin gelecekteki modellerin eğitiminde kullanılmasını sınırlar ve tamamen meşru bir tercihtir. OAI-SearchBot ve PerplexityBot ise arama dizinleri oluşturur, ChatGPT-User da bir kullanıcının isteğiyle sayfanızı anlık olarak açar. Yapay zekâ yanıtlarında bağlantı almak istiyorsanız en azından bu arama botlarına izin vermeniz gerekir. Test bu nedenle arama botlarının engellenmesini yüksek, eğitim botlarının engellenmesini düşük öncelikli olarak raporlar.
llms.txt nedir ve nasıl hazırlanır?
llms.txt, sitenizin kök dizininde (ornek.com/llms.txt) duran ve büyük dil modellerine sitenizi kısa bir Markdown özetiyle tanıtan bir öneri standardıdır. Dosya "# Site Adı" başlığıyla başlar, ardından ">" ile başlayan bir paragrafta sitenin ne yaptığını özetler ve "## Bölüm" başlıkları altında en önemli sayfalarınızı [Sayfa adı](https://ornek.com/sayfa): kısa açıklama biçiminde listeler. Bu dosyayı resmi olarak okuduğunu açıklayan yapay zekâ şirketi sayısı henüz sınırlıdır; bu yüzden llms.txt bir sıralama garantisi değil, düşük maliyetli ve geleceğe dönük bir iyileştirmedir. Asıl etkiyi hâlâ erişilebilir, iyi yapılandırılmış ve güvenilir içerik yaratır.
Alıntılanabilir içerik için ipuçları
Yapay zekâ sistemleri soruya doğrudan yanıt veren, net başlıklarla bölünmüş metinleri daha kolay alıntılar. Her sayfada konuyu açıkça söyleyen tek bir H1 kullanın, alt bölümleri kullanıcıların sorduğu sorular biçiminde H2 başlıklarına dönüştürün ve her bölümün ilk cümlesinde kısa bir yanıt verin. Organization, Article, Product ve FAQPage gibi schema türleriyle kim olduğunuzu ve içeriğin ne olduğunu makineye açıkça anlatın. Yayın ve güncelleme tarihlerini görünür kılın; güncel bilgi arayan sistemler tarihsiz içeriğe daha az güvenir. Son olarak içeriğinizin JavaScript çalıştırılmadan da HTML'de bulunduğundan emin olun: yapay zekâ tarayıcılarının önemli bir kısmı JavaScript çalıştırmaz ve boş bir sayfa görür. Meta etiketleri için Meta Etiket Oluşturucu, sayfa sağlığı için Web Sitesi Analizi aracımızı da kullanabilirsiniz.