Çocuğumun boyu ne kadar olacak?
Yetişkin boyunu belirleyen en önemli etken genetiktir; araştırmalar boy uzunluğundaki farkların büyük kısmının kalıtımla açıklandığını gösterir. Bu nedenle çocuk doktorları, büyüme takibinde anne ve babanın boyuna dayalı genetik hedef boy (mid-parental height, Tanner yöntemi) hesabını kullanır. Formül şöyledir:
- Erkek çocuk: (Anne boyu + Baba boyu + 13) ÷ 2
- Kız çocuk: (Anne boyu + Baba boyu − 13) ÷ 2
Buradaki 13 cm, yetişkin erkek ve kadınlar arasındaki ortalama boy farkını yansıtır. Hesaplanan değerin ±8,5 cm aralığı, çocukların büyük çoğunluğunun ulaşacağı yetişkin boy aralığı olarak kabul edilir.
Örnek
Annesi 163 cm, babası 177 cm olan bir erkek çocuğun genetik hedef boyu (163 + 177 + 13) ÷ 2 = 176,5 cm'dir; olası aralık yaklaşık 168–185 cm'dir. Aynı ebeveynlerin kız çocuğu için hedef boy (163 + 177 − 13) ÷ 2 = 163,5 cm, aralık yaklaşık 155–172 cm'dir.
Boyu etkileyen diğer faktörler
- Beslenme: Yeterli protein, kalsiyum, D vitamini ve enerji alımı büyüme için şarttır.
- Uyku: Büyüme hormonu büyük ölçüde derin uykuda salgılanır.
- Fiziksel aktivite: Düzenli hareket kemik ve kas gelişimini destekler.
- Kronik hastalıklar ve hormonlar: Tiroit, büyüme hormonu eksikliği veya çölyak gibi durumlar büyümeyi yavaşlatabilir.
- Ergenlik zamanı: Erken ya da geç ergenlik, büyüme atağının zamanını değiştirir ama nihai boyu her zaman değiştirmez.
Ne zaman doktora gitmeli?
Çocuğunuzun büyüme eğrisi persentillerde belirgin şekilde aşağı iniyorsa, yaşıtlarından çok kısa ya da çok uzunsa veya tahmini boy aralığının dışında kalıyorsa çocuk doktoru ya da çocuk endokrinoloğuna başvurun. Kesin değerlendirme için doktorlar kemik yaşı röntgeni ve büyüme hızı ölçümlerinden yararlanır. Yetişkinler için sağlıklı kilo aralığını İdeal Kilo Hesaplama ve VKİ Hesaplama araçlarıyla görebilirsiniz.
Büyüme takibi
Çocuğunuzun boy ve kilosunu düzenli sağlık kontrollerinde ölçtürüp büyüme eğrisine işletmek, tek bir ölçümden çok daha değerli bilgi verir. Önemli olan çocuğun kendi persentil çizgisini koruyarak büyümesidir. Ev ölçümlerinde çocuğu ayakkabısız, topukları, kalçası ve başı duvara değecek şekilde dik durdurun.