İdeal kilo formülleri
Devine: Erkek 50 + 0,9×(boy−152,4) kg; kadın 45,5 + 0,9×(boy−152,4). Robinson benzer şekilde ince ayarlıdır. BMI aralığı: kilo = BMI × boy²(m).
İdeal Kilo Hesaplama
Boyunuza göre tahmini ideal kilo ve sağlıklı BMI aralığını görün.
Tahmini değerlerdir; tıbbi değerlendirme yerine geçmez.
Boya göre ideal kilo tablosu
Aşağıdaki tablo, en yaygın boy değerleri için Devine ve Robinson formüllerinin verdiği ideal kiloyu ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) normal kabul ettiği VKİ 18,5–24,9 aralığına karşılık gelen kilo aralığını gösterir. Tüm değerler kilogramdır.
| Boy | Devine (erkek) | Devine (kadın) | Robinson (erkek) | Robinson (kadın) | Sağlıklı aralık (VKİ) |
|---|---|---|---|---|---|
| 155 cm | 52,4 | 47,9 | 53,9 | 50,7 | 44,4 – 59,8 |
| 160 cm | 56,9 | 52,4 | 57,7 | 54,1 | 47,4 – 63,7 |
| 165 cm | 61,4 | 56,9 | 61,4 | 57,4 | 50,4 – 67,8 |
| 170 cm | 65,9 | 61,4 | 65,2 | 60,8 | 53,5 – 72,0 |
| 175 cm | 70,5 | 66,0 | 68,9 | 64,1 | 56,7 – 76,3 |
| 180 cm | 75,0 | 70,5 | 72,6 | 67,5 | 59,9 – 80,7 |
| 185 cm | 79,5 | 75,0 | 76,4 | 70,8 | 63,3 – 85,2 |
| 190 cm | 84,0 | 79,5 | 80,1 | 74,2 | 66,8 – 89,9 |
Formüller nasıl çalışır?
Devine ve Robinson formülleri, boyun 152,4 cm'yi (5 fit) aşan her inç (2,54 cm) için sabit bir kilo ekler:
- Devine (1974): Erkek 50 kg + 2,3 kg × inç; kadın 45,5 kg + 2,3 kg × inç. Başlangıçta ilaç dozu hesaplamak için geliştirilmiştir.
- Robinson (1983): Erkek 52 kg + 1,9 kg × inç; kadın 49 kg + 1,7 kg × inç. Devine'e göre uzun boylularda biraz daha düşük sonuç verir.
- VKİ aralığı: Alt sınır 18,5 × boy², üst sınır 24,9 × boy² (boy metre cinsinden). Tek bir sayı yerine sağlıklı bir aralık sunar.
Örnek hesaplama
175 cm boyundaki bir erkek için boy, 152,4 cm'yi 22,6 cm (≈ 8,9 inç) aşar. Devine: 50 + 2,3 × 8,9 ≈ 70,5 kg. Robinson: 52 + 1,9 × 8,9 ≈ 68,9 kg. VKİ'ye göre sağlıklı aralık 18,5 × 1,75² = 56,7 kg ile 24,9 × 1,75² = 76,3 kg arasıdır. Bu kişi için 69–71 kg civarı formüllerin ortak noktası, 57–76 kg ise genel sağlıklı aralıktır.
İdeal kilo neden tek bir sayı değildir?
Formüller yalnızca boy ve cinsiyeti dikkate alır. Oysa kas kütlesi, kemik yapısı, yaş ve vücut yağ dağılımı kişiden kişiye büyük farklılık gösterir. Düzenli spor yapan, kas oranı yüksek biri formülün verdiği değerin üzerinde olup yine de sağlıklı olabilir. Yaşlılarda ise hafif fazla kilo bazı durumlarda koruyucu olabilir. Bu nedenle sonucu bir hedef aralık olarak görmek ve bel çevresi, vücut yağ oranı gibi ölçümlerle birlikte değerlendirmek daha doğrudur.
Sağlıklı kilo için öneriler
- Haftada 0,5–1 kg'dan hızlı kilo vermek kas kaybına yol açabilir; yavaş ve sürdürülebilir hedefler koyun.
- WHO, yetişkinlere haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite önerir.
- Günlük enerji ihtiyacınızı Kalori Hesaplama, mevcut durumunuzu VKİ Hesaplama ve Vücut Yağ Oranı araçlarıyla değerlendirin.
- Kronik hastalığı olanlar, gebeler ve çocuklar için hedef kilo mutlaka hekim veya diyetisyenle belirlenmelidir.
Yaşa göre değerlendirme
Yetişkinlerde ideal kilo formülleri yaştan bağımsızdır; ancak 65 yaş üzerindeki bireylerde kas kaybını önlemek ve kırılganlığı azaltmak için biraz daha yüksek bir VKİ aralığının kabul edilebileceği belirtilmektedir. Çocuk ve ergenlerde bu formüller kullanılmaz; büyüme eğrileri esas alınır.
Bel çevresi ve vücut yağ oranı
Aynı kilodaki iki kişiden birinin karın bölgesinde daha fazla yağ taşıması, sağlık riskini belirgin şekilde artırır. Bu nedenle ideal kilo hedefini belirlerken bel çevresini de ölçmek faydalıdır. Dünya Sağlık Örgütü, bel çevresinin erkeklerde 94 cm'yi, kadınlarda 80 cm'yi aşmasını artmış risk; erkeklerde 102 cm'yi, kadınlarda 88 cm'yi aşmasını belirgin artmış risk olarak tanımlar. Ölçüm, sabah aç karnına, kaburgaların alt kenarı ile kalça kemiğinin üst kenarının ortasından, normal nefes verirken yapılır.
| Bel çevresi | Erkek | Kadın |
|---|---|---|
| Artmış risk | 94 cm üzeri | 80 cm üzeri |
| Belirgin artmış risk | 102 cm üzeri | 88 cm üzeri |
Hedef kiloya ulaşma süresi
Yaklaşık 7.700 kcal'lik enerji açığının 1 kg yağ kaybına karşılık geldiği kabul edilir. Günlük 500 kcal açık oluşturan biri haftada yaklaşık 0,5 kg verebilir; 85 kg'dan 75 kg'a inmek bu hızla yaklaşık 20 hafta sürer. Gerçek hız, metabolizma, aktivite ve su kaybı gibi etkenlerle değişir; ilk haftalardaki hızlı düşüşün bir kısmı sudur.
Formüllerin uygun olmadığı durumlar
- Gebelik ve emzirme: Bu dönemde kilo hedefleri hekim tarafından gebelik öncesi VKİ'ye göre belirlenir; ideal kilo formülleri kullanılmaz.
- 18 yaş altı: Büyüme devam ettiği için çocuk ve gençlerde yaşa ve cinsiyete göre büyüme eğrileri (persentil) kullanılır.
- Sporcular ve kas kütlesi yüksek kişiler: Kas yağdan yoğun olduğundan, sağlıklı bir sporcu formüllerin verdiği değerin belirgin biçimde üzerinde olabilir.
- Çok kısa veya çok uzun boylular: Devine ve benzeri formüller 152 cm'nin altındaki boylar için geliştirilmemiştir; sonuçlar gerçekçi olmayabilir.
- Kronik hastalıklar: Böbrek, kalp veya tiroit hastalığı olanlarda hedef kilo tedaviyle birlikte değerlendirilmelidir.
Bu durumlardan biri sizin için geçerliyse sonuçları yalnızca genel bir fikir olarak değerlendirin ve hedefinizi bir sağlık profesyoneliyle birlikte belirleyin. Vücut kompozisyonunuzu daha iyi anlamak için Vücut Yağ Oranı aracını da kullanabilirsiniz.
Kendinizi tartarken sabah, tuvalet sonrası ve aç karnına ölçüm yapmak en tutarlı sonucu verir; gün içinde kilonun 1–2 kg oynaması normaldir.