İçeriğe atla

Vücut Kitle İndeksi (VKI) Hesaplama

Boy ve kilonuza göre BMI değerinizi ve kategori bilgisini anında öğrenin.

Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi önerisi değildir.

VKI nasıl hesaplanır?

Vücut kitle indeksi (BMI) = kilo (kg) ÷ [boy (m)]². Örneğin 170 cm ve 70 kg için boy 1,70 m → 70 ÷ 2,89 ≈ 24,2 (normal aralık).

Kategoriler: <18,5 zayıf · 18,5–24,9 normal · 25–29,9 fazla kilolu · ≥30 obez. Sporcular ve yaşlılarda yorum farklı olabilir.

WHO vücut kitle indeksi sınıflandırması

VKİ (kg/m²)Sınıf
18,5'in altıZayıf
18,5 – 24,9Normal
25,0 – 29,9Fazla kilolu (obezite öncesi)
30,0 – 34,9Obezite sınıf I
35,0 – 39,9Obezite sınıf II
40 ve üzeriObezite sınıf III

Boya göre kilo sınırları

Aşağıdaki tablo, her boy için normal aralığın alt ve üst sınırını ve obezite eşiğini kilogram olarak gösterir. Kendi boyunuzun satırına bakarak kilonuzun hangi aralıkta olduğunu hızlıca görebilirsiniz.

BoyNormalin alt sınırı (18,5)Normalin üst sınırı (24,9)Fazla kilolu üst sınırı (29,9)Obezite başlangıcı (30)
150 cm41,656,067,367,5
155 cm44,459,871,872,1
160 cm47,463,776,576,8
165 cm50,467,881,481,7
170 cm53,572,086,486,7
175 cm56,776,391,691,9
180 cm59,980,796,997,2
185 cm63,385,2102,3102,7
190 cm66,889,9107,9108,3

Örnek hesaplamalar

  • 165 cm, 60 kg: 60 ÷ (1,65 × 1,65) = 60 ÷ 2,7225 ≈ 22,0 → normal.
  • 178 cm, 88 kg: 88 ÷ 3,1684 ≈ 27,8 → fazla kilolu. Normal aralığa girmek için 78,9 kg'ın altına inmesi gerekir.
  • 160 cm, 82 kg: 82 ÷ 2,56 ≈ 32,0 → obezite sınıf I.

VKİ'nin sınırlamaları

VKİ hızlı ve ucuz bir tarama ölçüsüdür, ancak vücut yağını doğrudan ölçmez. Kas kütlesi yüksek sporcularda VKİ fazla kilolu çıkabilirken vücut yağ oranı düşük olabilir. Yaşlılarda kas kaybı nedeniyle VKİ normal görünürken yağ oranı yüksek olabilir. Ayrıca yağın nerede toplandığı da önemlidir: karın bölgesindeki yağlanma, kalp-damar hastalıkları riskiyle daha güçlü ilişkilidir. WHO, bel çevresinin erkeklerde 94 cm, kadınlarda 80 cm'yi aşmasını artmış risk göstergesi olarak kabul eder.

Çocuk ve gençlerde VKİ

2–18 yaş arasındaki çocuklarda yetişkin kategorileri kullanılmaz. Çocukların VKİ değeri, yaş ve cinsiyete özgü büyüme eğrileri üzerinden persentil olarak değerlendirilir. Çocuğunuzun kilosu hakkında değerlendirme için çocuk doktoruna başvurun.

Sonraki adımlar

Sonucunuz normal aralığın dışındaysa, hedef kilonuzu İdeal Kilo Hesaplama, günlük enerji ihtiyacınızı Kalori Hesaplama, vücut kompozisyonunuzu Vücut Yağ Oranı ve Bel Kalça Oranı araçlarıyla değerlendirebilirsiniz. VKİ bir teşhis aracı değildir; sağlık durumunuz için hekiminize danışın.

VKİ nasıl yorumlanmalı?

VKİ değerinizin normal aralıkta olması, sağlıklı olduğunuz anlamına gelmez; düşük aktivite, dengesiz beslenme veya yüksek bel çevresi yine risk oluşturabilir. Benzer şekilde VKİ'si 25–27 arasında olan ama düzenli egzersiz yapan ve bel çevresi normal olan biri metabolik olarak sağlıklı olabilir. En doğru değerlendirme; VKİ, bel çevresi, kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol gibi ölçümlerin hekim tarafından birlikte yorumlanmasıyla yapılır. Kilo vermeyi hedefliyorsanız, mevcut kilonuzun %5–10'u kadar bir azalmanın bile kan basıncı ve kan şekeri üzerinde olumlu etkileri olduğu bilinmektedir.

VKİ formülü adım adım

  • Boyunuzu metreye çevirin: 172 cm = 1,72 m.
  • Boyun karesini alın: 1,72 × 1,72 = 2,9584.
  • Kilonuzu bu sayıya bölün: 74 ÷ 2,9584 ≈ 25,0.
  • Sonucu tablodan yorumlayın: 25,0 fazla kilolu aralığının başlangıcıdır.

Hedef kilonuzu bulmak için formülü tersine çevirebilirsiniz: kilo = VKİ × boy². 1,72 m boyundaki biri için VKİ 22 hedefi 22 × 2,9584 ≈ 65,1 kg'a karşılık gelir.

Bel çevresiyle birlikte değerlendirme

WHO, bel çevresinin erkeklerde 94 cm'yi, kadınlarda 80 cm'yi aşmasını artmış risk; erkeklerde 102 cm'yi, kadınlarda 88 cm'yi aşmasını belirgin artmış risk olarak tanımlar. VKİ'si normal olan ama bel çevresi bu sınırların üzerinde olan kişilerde de metabolik risk artabilir. Bel çevresi, sabah aç karnına, kaburgaların alt kenarı ile kalça kemiğinin üst kenarının ortasından ölçülür.

VKİ ve sağlık riskleri

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre VKİ arttıkça tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, kalp-damar hastalıkları ve bazı kanser türlerinin riski de artar. Zayıflık (VKİ < 18,5) ise besin eksikliği, kemik erimesi ve bağışıklık zayıflığıyla ilişkilidir. DSÖ, Asya kökenli toplumlarda aynı VKİ değerinde sağlık riskinin daha erken başlayabildiğini belirtmiş ve bu toplumlar için 23 ve 27,5 değerlerini ek uyarı eşikleri olarak önermiştir.

1 VKİ puanı kaç kilo eder?

Bir VKİ puanının kilo karşılığı boyun karesine eşittir. 1,60 m boyunda biri için 1 puan 2,56 kg, 1,75 m için 3,06 kg, 1,90 m için 3,61 kg'dır. Örneğin 1,75 m boyunda ve VKİ'si 27 olan biri, VKİ'sini 24,9'a indirmek için yaklaşık (27 − 24,9) × 3,06 ≈ 6,4 kg vermelidir. Haftada 0,5–1 kg'lık güvenli bir hızla bu hedefe yaklaşık 7–13 haftada ulaşılabilir. Hedef kilonuzu belirlemek için İdeal Kilo Hesaplama, günlük enerji ihtiyacınızı öğrenmek için Kalori Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

VKİ'nizi düzenli aralıklarla, örneğin ayda bir aynı saatte ve benzer kıyafetlerle tartılarak hesaplamak, günlük su ve besin dalgalanmalarından etkilenmeyen daha güvenilir bir eğilim verir. Tek bir ölçüm yerine birkaç aylık değişime bakmak, hedefinize doğru ilerleyip ilerlemediğinizi daha doğru gösterir.

BKİ (beden kitle indeksi) nasıl hesaplanır?

BKİ = Kilo (kg) ÷ Boy² (m). Vücut kitle indeksi (VKİ) ile beden kitle indeksi (BKİ) aynı ölçüdür; halk arasında “boy kilo indeksi” veya “boy indeksi” de denir. Örneğin 1,75 m boyunda ve 80 kg ağırlığında biri için: 80 ÷ (1,75 × 1,75) = 80 ÷ 3,0625 = 26,1.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) BKİ sınıflaması

BKİSınıf
18,5 altıZayıf
18,5 – 24,9Normal
25,0 – 29,9Fazla kilolu
30,0 – 34,91. derece obez
35,0 – 39,92. derece obez
40 ve üzeri3. derece (morbid) obez

Örnekler

  • 1,60 m, 55 kg → 55 ÷ 2,56 = 21,5 (normal)
  • 1,75 m, 80 kg → 26,1 (fazla kilolu)
  • 1,82 m, 105 kg → 105 ÷ 3,3124 = 31,7 (1. derece obez)

BKİ kas ve yağ ayrımı yapmaz; sporcularda yüksek, yaşlılarda düşük yanıltıcı sonuç verebilir. 18 yaş altındakiler için yaşa ve cinsiyete göre persentil tabloları kullanılır. Daha ayrıntılı değerlendirme için bel çevresi ve vücut yağ oranına da bakın.

Sıkça sorulan sorular

BKİ nasıl hesaplanır?
Kilonuzu boyunuzun metre cinsinden karesine bölün. 70 kg ve 1,70 m için 70 ÷ 2,89 = 24,2 olur.
BKİ ile VKİ aynı şey mi?
Evet. Beden kitle indeksi (BKİ) ve vücut kitle indeksi (VKİ) aynı formülle hesaplanan aynı ölçüdür; İngilizcede BMI olarak bilinir.
Normal BKİ değeri kaçtır?
Yetişkinlerde 18,5 ile 24,9 arası normal kabul edilir; 25 – 29,9 fazla kilolu, 30 ve üzeri obezite sınıfıdır.
VKİ (BMI) nedir?
Vücut kitle indeksi, kilonun (kg) boyun metre cinsinden karesine bölünmesiyle bulunur: VKİ = kilo ÷ boy².
Normal VKİ aralığı nedir?
WHO'ya göre yetişkinlerde 18,5–24,9 normaldir; 25–29,9 fazla kilolu, 30 ve üzeri obezitedir.
170 cm için normal kilo aralığı nedir?
VKİ 18,5–24,9 aralığına göre yaklaşık 53,5–72,0 kg'dır. 86,7 kg ve üzeri obezite sınırıdır.
VKİ herkes için doğru mudur?
Hayır. Kas kütlesini, yaşı ve yağ dağılımını yansıtmaz; sporcularda yüksek çıkabilir. Genel bir tarama ölçüsüdür.
Çocuklarda VKİ nasıl yorumlanır?
2–18 yaşta yetişkin kategorileri kullanılmaz; yaş ve cinsiyete özel persentil eğrileriyle değerlendirilir.

Son güncelleme: