Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis veya tedavi önerisi değildir.
WHO vücut kitle indeksi sınıflandırması
| VKİ (kg/m²) | Sınıf |
| 18,5'in altı | Zayıf |
| 18,5 – 24,9 | Normal |
| 25,0 – 29,9 | Fazla kilolu (obezite öncesi) |
| 30,0 – 34,9 | Obezite sınıf I |
| 35,0 – 39,9 | Obezite sınıf II |
| 40 ve üzeri | Obezite sınıf III |
Boya göre kilo sınırları
Aşağıdaki tablo, her boy için normal aralığın alt ve üst sınırını ve obezite eşiğini kilogram olarak gösterir. Kendi boyunuzun satırına bakarak kilonuzun hangi aralıkta olduğunu hızlıca görebilirsiniz.
| Boy | Normalin alt sınırı (18,5) | Normalin üst sınırı (24,9) | Fazla kilolu üst sınırı (29,9) | Obezite başlangıcı (30) |
| 150 cm | 41,6 | 56,0 | 67,3 | 67,5 |
| 155 cm | 44,4 | 59,8 | 71,8 | 72,1 |
| 160 cm | 47,4 | 63,7 | 76,5 | 76,8 |
| 165 cm | 50,4 | 67,8 | 81,4 | 81,7 |
| 170 cm | 53,5 | 72,0 | 86,4 | 86,7 |
| 175 cm | 56,7 | 76,3 | 91,6 | 91,9 |
| 180 cm | 59,9 | 80,7 | 96,9 | 97,2 |
| 185 cm | 63,3 | 85,2 | 102,3 | 102,7 |
| 190 cm | 66,8 | 89,9 | 107,9 | 108,3 |
Örnek hesaplamalar
- 165 cm, 60 kg: 60 ÷ (1,65 × 1,65) = 60 ÷ 2,7225 ≈ 22,0 → normal.
- 178 cm, 88 kg: 88 ÷ 3,1684 ≈ 27,8 → fazla kilolu. Normal aralığa girmek için 78,9 kg'ın altına inmesi gerekir.
- 160 cm, 82 kg: 82 ÷ 2,56 ≈ 32,0 → obezite sınıf I.
VKİ'nin sınırlamaları
VKİ hızlı ve ucuz bir tarama ölçüsüdür, ancak vücut yağını doğrudan ölçmez. Kas kütlesi yüksek sporcularda VKİ fazla kilolu çıkabilirken vücut yağ oranı düşük olabilir. Yaşlılarda kas kaybı nedeniyle VKİ normal görünürken yağ oranı yüksek olabilir. Ayrıca yağın nerede toplandığı da önemlidir: karın bölgesindeki yağlanma, kalp-damar hastalıkları riskiyle daha güçlü ilişkilidir. WHO, bel çevresinin erkeklerde 94 cm, kadınlarda 80 cm'yi aşmasını artmış risk göstergesi olarak kabul eder.
Çocuk ve gençlerde VKİ
2–18 yaş arasındaki çocuklarda yetişkin kategorileri kullanılmaz. Çocukların VKİ değeri, yaş ve cinsiyete özgü büyüme eğrileri üzerinden persentil olarak değerlendirilir. Çocuğunuzun kilosu hakkında değerlendirme için çocuk doktoruna başvurun.
Sonraki adımlar
Sonucunuz normal aralığın dışındaysa, hedef kilonuzu İdeal Kilo Hesaplama, günlük enerji ihtiyacınızı Kalori Hesaplama, vücut kompozisyonunuzu Vücut Yağ Oranı ve Bel Kalça Oranı araçlarıyla değerlendirebilirsiniz. VKİ bir teşhis aracı değildir; sağlık durumunuz için hekiminize danışın.
VKİ nasıl yorumlanmalı?
VKİ değerinizin normal aralıkta olması, sağlıklı olduğunuz anlamına gelmez; düşük aktivite, dengesiz beslenme veya yüksek bel çevresi yine risk oluşturabilir. Benzer şekilde VKİ'si 25–27 arasında olan ama düzenli egzersiz yapan ve bel çevresi normal olan biri metabolik olarak sağlıklı olabilir. En doğru değerlendirme; VKİ, bel çevresi, kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol gibi ölçümlerin hekim tarafından birlikte yorumlanmasıyla yapılır. Kilo vermeyi hedefliyorsanız, mevcut kilonuzun %5–10'u kadar bir azalmanın bile kan basıncı ve kan şekeri üzerinde olumlu etkileri olduğu bilinmektedir.
VKİ formülü adım adım
- Boyunuzu metreye çevirin: 172 cm = 1,72 m.
- Boyun karesini alın: 1,72 × 1,72 = 2,9584.
- Kilonuzu bu sayıya bölün: 74 ÷ 2,9584 ≈ 25,0.
- Sonucu tablodan yorumlayın: 25,0 fazla kilolu aralığının başlangıcıdır.
Hedef kilonuzu bulmak için formülü tersine çevirebilirsiniz: kilo = VKİ × boy². 1,72 m boyundaki biri için VKİ 22 hedefi 22 × 2,9584 ≈ 65,1 kg'a karşılık gelir.
Bel çevresiyle birlikte değerlendirme
WHO, bel çevresinin erkeklerde 94 cm'yi, kadınlarda 80 cm'yi aşmasını artmış risk; erkeklerde 102 cm'yi, kadınlarda 88 cm'yi aşmasını belirgin artmış risk olarak tanımlar. VKİ'si normal olan ama bel çevresi bu sınırların üzerinde olan kişilerde de metabolik risk artabilir. Bel çevresi, sabah aç karnına, kaburgaların alt kenarı ile kalça kemiğinin üst kenarının ortasından ölçülür.
VKİ ve sağlık riskleri
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre VKİ arttıkça tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, kalp-damar hastalıkları ve bazı kanser türlerinin riski de artar. Zayıflık (VKİ < 18,5) ise besin eksikliği, kemik erimesi ve bağışıklık zayıflığıyla ilişkilidir. DSÖ, Asya kökenli toplumlarda aynı VKİ değerinde sağlık riskinin daha erken başlayabildiğini belirtmiş ve bu toplumlar için 23 ve 27,5 değerlerini ek uyarı eşikleri olarak önermiştir.
1 VKİ puanı kaç kilo eder?
Bir VKİ puanının kilo karşılığı boyun karesine eşittir. 1,60 m boyunda biri için 1 puan 2,56 kg, 1,75 m için 3,06 kg, 1,90 m için 3,61 kg'dır. Örneğin 1,75 m boyunda ve VKİ'si 27 olan biri, VKİ'sini 24,9'a indirmek için yaklaşık (27 − 24,9) × 3,06 ≈ 6,4 kg vermelidir. Haftada 0,5–1 kg'lık güvenli bir hızla bu hedefe yaklaşık 7–13 haftada ulaşılabilir. Hedef kilonuzu belirlemek için İdeal Kilo Hesaplama, günlük enerji ihtiyacınızı öğrenmek için Kalori Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
VKİ'nizi düzenli aralıklarla, örneğin ayda bir aynı saatte ve benzer kıyafetlerle tartılarak hesaplamak, günlük su ve besin dalgalanmalarından etkilenmeyen daha güvenilir bir eğilim verir. Tek bir ölçüm yerine birkaç aylık değişime bakmak, hedefinize doğru ilerleyip ilerlemediğinizi daha doğru gösterir.