Çalışma saati nasıl hesaplanır?
Günlük çalışma süresi, çıkış saatinden giriş saatinin çıkarılması ve bu süreden ara dinlenmesinin (mola) düşülmesiyle bulunur: Çalışma süresi = Çıkış − Giriş − Mola. Örneğin 09:00'da işe girip 18:00'de çıkan ve 60 dakika öğle arası kullanan bir çalışan günde 8 saat çalışmış olur. Beş gün bu düzende çalışıldığında haftalık süre 40 saattir.
4857 sayılı İş Kanunu'na göre genel bakımdan haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir ve aksi kararlaştırılmamışsa bu süre haftanın çalışılan günlerine eşit bölünür. Günlük çalışma süresi ise hiçbir durumda 11 saati aşamaz. Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır ve her saati normal saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenir.
Ara dinlenmesi (mola) süreleri
İş Kanunu'nun 68. maddesine göre günlük çalışma süresinin ortasında, işin gereğine göre şu sürelerden az olmamak üzere ara dinlenmesi verilir:
- 4 saat veya daha kısa çalışmalarda 15 dakika,
- 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar çalışmalarda yarım saat,
- 7,5 saatten fazla çalışmalarda 1 saat.
Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz. Bu yüzden puantaj hesaplarken molayı düşmeyi unutmayın; aksi halde çalışma süreniz olduğundan fazla görünür.
Hesap aracını nasıl kullanırım?
Her gün için giriş ve çıkış saatini, ardından o gün kullandığınız mola süresini dakika olarak girin. Araç günlük süreleri ve haftalık toplamı anında hesaplar. Haftalık normal süre alanına iş sözleşmenizdeki süreyi (genellikle 45 veya 40 saat) yazarsanız bu süreyi aşan saatler fazla çalışma olarak ayrıca gösterilir. Saatlik ücretinizi girerseniz normal saatler ve %50 zamlı fazla saatlerle haftalık brüt ücret de hesaplanır. Saatlik ücretinizi bilmiyorsanız Saatlik Ücret Hesaplama aracını, aylık fazla mesai ücretinin ayrıntılı hesabı için Fazla Mesai Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Gece vardiyasında çalışıyorsanız, örneğin 22:00 – 06:00, araç gece yarısını geçen süreyi otomatik olarak doğru hesaplar. Gece çalışmalarının 7,5 saati geçemeyeceğini de hatırlatalım.
Kayıt tutmanın önemi
Fazla çalışma ücretiyle ilgili bir anlaşmazlıkta, giriş-çıkış saatlerinizi gösteren düzenli kayıtlar en güçlü dayanaktır. Her gün başlama, mola ve bitiş saatlerinizi not etmek, haftalık toplamınızı bu araçla kontrol etmek ve bordronuzdaki fazla mesai kalemini karşılaştırmak hak kaybını önler. İşveren de çalışma sürelerini gösteren kayıtları tutmakla yükümlüdür.