Üç değeri girin, bilinmeyen x'i doğru veya ters orantıyla bulun.
Doğru orantıda bir çokluk artarken diğeri de aynı oranda artar: a / b = c / x ise x = b × c ÷ a (içler dışlar çarpımı). Örnek: 3 kg elma 150 TL ise 5 kg elma x = 150 × 5 ÷ 3 = 250 TL.
Ters orantıda bir çokluk artarken diğeri aynı oranda azalır: a × b = c × x ise x = a × b ÷ c. Örnek: 3 işçi bir işi 150 saatte bitiriyorsa 5 işçi x = 3 × 150 ÷ 5 = 90 saatte bitirir.
| Problem | Orantı türü | Çözüm |
|---|---|---|
| 4 kg un ile 10 ekmek yapılıyorsa 10 kg ile kaç ekmek? | Doğru | 10 × 10 ÷ 4 = 25 ekmek |
| Bir işi 6 işçi 12 günde bitiriyorsa 9 işçi kaç günde? | Ters | 6 × 12 ÷ 9 = 8 gün |
| 80 km/sa ile 3 saatte gidilen yol 120 km/sa ile kaç saatte? | Ters | 80 × 3 ÷ 120 = 2 saat |
| Harita ölçeği 1:50.000, haritada 4 cm kaç km? | Doğru | 4 × 50.000 = 200.000 cm = 2 km |
Bir çokluk iki katına çıktığında diğeri de iki katına çıkıyorsa doğru orantı vardır (alınan miktar ve ödenen tutar gibi). Biri iki katına çıktığında diğeri yarıya iniyorsa ters orantı vardır (işçi sayısı ve işin bitme süresi gibi). Doğru orantıda iki çokluğun bölümü, ters orantıda çarpımı sabittir.
3.600 TL'lik kâr, ortaklar arasında 2 : 3 : 4 oranında paylaştırılacaksa önce oranlar toplanır (2 + 3 + 4 = 9), bir payın değeri bulunur (3.600 ÷ 9 = 400 TL) ve her ortağın payı bununla çarpılır: 800 TL, 1.200 TL ve 1.600 TL. Aynı yöntem tariflerin büyütülmesinde, karışım hesaplarında ve miras paylaşımı örneklerinde kullanılır. Yüzde hesapları için Yüzde Hesaplama, kesirler için Kesir Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Son güncelleme: