Yıllık izin nasıl hesaplanır?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesine göre işçi, işe başladığı günden itibaren deneme süresi dahil en az 1 yıl çalıştığında yıllık ücretli izne hak kazanır. Her yeni hizmet yılı doldukça yeni izin hakkı eklenir.
- 1–5 yıl (5 yıl dahil): en az 14 gün
- 5 yıldan fazla, 15 yıldan az: en az 20 gün
- 15 yıl ve üzeri: en az 26 gün
- 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üzeri işçiler: en az 20 gün
- Yer altı işlerinde çalışanlara: 4 gün eklenir
Bu süreler yasal alt sınırdır; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun izin verilebilir. Hesaplamada yaş, her hizmet yılının dolduğu tarihteki yaşa göre alınır.
Hizmet süresine ve yaşa göre izin tablosu
| Durum | En az yıllık izin |
|---|
| 1 yıl – 5 yıl (5 yıl dahil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla – 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl ve üzeri | 26 gün |
| 18 yaş ve altı / 50 yaş ve üzeri | en az 20 gün |
| Yer altı işlerinde çalışanlar | +4 gün |
Örneklerle yıllık izin hesabı
Örnek 1: 1 Mart 2019'da işe başlayan 34 yaşındaki bir işçi, 1 Mart 2026'da 7. hizmet yılını doldurur. İlk beş yılın her biri için 14'er gün (70 gün), 6. ve 7. yıllar için 20'şer gün (40 gün) olmak üzere toplam 110 gün izin hakkı birikir. Bugüne kadar 80 gün kullandıysa kalan hakkı 30 gündür.
Örnek 2: 52 yaşındaki ve 3 yıldır aynı işyerinde çalışan işçi, kıdemine göre 14 gün hak etmesine rağmen yaşı nedeniyle her yıl için en az 20 gün izin alır.
Örnek 3 – izin ücreti: İş sözleşmesi sona eren ve 10 gün kullanılmamış izni bulunan, son brüt ücreti 45.000 TL olan işçiye 45.000 ÷ 30 × 10 = 15.000 TL brüt izin ücreti ödenir. Bu ödemeden SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
İzin nasıl kullanılır?
- Yıllık izin işveren tarafından bölünemez; ancak tarafların anlaşmasıyla bir bölümü 10 günden az olmamak üzere en fazla üçe bölünebilir.
- İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izinden sayılmaz. Bu nedenle 14 iş günü izin, takvimde iki haftadan uzun sürebilir.
- İzni işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, talep etmesi ve belgelemesi halinde gidiş-dönüş için toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
- İzin dönemi ücreti, izne başlamadan önce peşin ödenir veya avans olarak verilir.
- İşveren yıllık izin kayıtlarını tutmak zorundadır; izin kullandırıldığının ispatı işverene aittir.
İlk yıl ve deneme süresi
Yıllık izin hakkı, deneme süresi dahil işyerinde 1 yılı doldurmakla kazanılır. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. İşten ayrılıp aynı işverene yeniden dönülmüşse, önceki dönemlerde kullanılmamış izinler için ödeme yapılmamışsa önceki çalışma süreleri de hesaba katılır.
Kullanılmayan izin ve kıdem
Çalışma devam ederken izin paraya çevrilemez; işçi izin kullanmak zorundadır. Sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin (istifa dahil) kullanılmayan izinler son brüt ücret üzerinden ödenir. İşten ayrılırken hak edebileceğiniz diğer tutarlar için Kıdem Tazminatı Hesaplama ve İhbar Tazminatı Hesaplama araçlarına, izin günlerini planlamak için 2026 Resmi Tatiller sayfasına bakabilirsiniz.
İzin süresinin takvimde hesaplanması
Yıllık izin günleri iş günü olarak sayılır; izin süresine denk gelen hafta tatili (genellikle pazar), ulusal bayram ve genel tatil günleri izinden düşülmez. Cumartesi günü çalışılmayan işyerlerinde cumartesinin izin süresinden sayılıp sayılmayacağı uygulamada tartışmalı olduğundan, işyerinizin izin uygulamasını ve sözleşmenizi kontrol edin. Pazar günleri ve resmi tatiller nedeniyle 14 günlük izin, takvimde genellikle 16–19 güne yayılır.
| Örnek izin (Pazartesi başlangıç) | İzin günü | Takvim süresi (yaklaşık) |
|---|
| 14 gün, cumartesi iş günü sayılırsa, araya resmi tatil girmezse | 14 | 16 gün |
| 20 gün, cumartesi iş günü sayılırsa, araya resmi tatil girmezse | 20 | 23 gün |
| 14 gün, araya 2 günlük resmi tatil girerse | 14 | 18 gün |
İzin kullanımında işçi ve işveren hakları
İşçi izin talebini genellikle izin döneminden en az bir ay önce işverene yazılı olarak bildirir; işveren izin dönemlerini işyerinin ihtiyaçlarını gözeterek belirler. Yıllık izin hakkından vazgeçilemez ve işveren izni kullandırmamak için işçiye baskı yapamaz. İzinde iken başka bir işte ücret karşılığı çalıştığı anlaşılan işçiye izin süresi için ödenen ücret geri alınabilir.
Kısmi süreli (part-time) çalışanlar da tam süreli çalışanlarla aynı sürede yıllık izin hakkına sahiptir; izin ücreti kısmi çalışma ücretine göre hesaplanır. Mevsimlik ve kampanya işlerinde ise 53. madde uygulanmaz.
İzin ücretinin vergilendirilmesi
Çalışma devam ederken kullanılan izin, normal ücretin bir parçası olarak ödenir. Sözleşme sona erdiğinde ödenen kullanılmamış izin ücretinden SGK primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Yıllık izin ücreti alacaklarında zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıldır.
İş Kanunu'nun 53. maddesine göre yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez; işçi izin yerine para alacağını kabul etse bile bu anlaşma geçersizdir. 57. maddeye göre izin dönemine ait ücret, işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödenir veya avans olarak verilir.