Döviz çevirme nasıl hesaplanır?
Bir dövizi Türk lirasına çevirirken tutar kurla çarpılır, Türk lirasını dövize çevirirken kura bölünür. Örneğin 1 doların 41,50 TL olduğu bir anda 500 dolar 500 × 41,50 = 20.750 TL eder; 10.000 TL ise 10.000 ÷ 41,50 ≈ 240,96 dolar eder. Bu sayfadaki örnek kurlar yalnızca anlatım içindir; güncel kurlar yukarıdaki araçta canlı olarak gösterilir.
Çapraz kur
İki yabancı para arasındaki dönüşüm (örneğin euro → dolar) iki ayrı Türk lirası kuru üzerinden yapılır: EUR/USD = EUR/TL ÷ USD/TL. Euro 48,00 TL, dolar 41,50 TL ise 1 euro 48,00 ÷ 41,50 ≈ 1,157 dolar eder. Araç bu hesabı sizin için otomatik yapar.
Alış, satış ve efektif kur
| Kur türü | Ne zaman kullanılır? |
|---|
| Döviz alış | Bankanın sizden döviz satın aldığı fiyat (döviz bozdururken). |
| Döviz satış | Bankanın size döviz sattığı fiyat (döviz alırken). Fatura ve vergi işlemlerinde TCMB döviz satış kuru esas alınır. |
| Efektif alış / satış | Nakit (banknot) işlemlerde kullanılır; makas genellikle daha geniştir. |
| Piyasa kuru | Serbest piyasada anlık oluşan fiyattır, gün içinde sürekli değişir. |
Makas (spread) ne kadar maliyet yaratır?
Alış ile satış kuru arasındaki farka makas denir. Örneğin bir bankada dolar alış 41,20 TL, satış 41,90 TL ise 10.000 TL ile döviz alıp hemen geri bozdurduğunuzda 10.000 ÷ 41,90 = 238,66 dolar alır, bunu 238,66 × 41,20 = 9.832,94 TL'ye bozdurursunuz. Kayıp yaklaşık 167 TL, yani %1,7'dir. Sık alım satım yapmadan önce makası mutlaka kontrol edin.
Resmi işlemlerde hangi kur kullanılır?
- Faturalar: Dövizli faturalar Türk lirasına çevrilirken genellikle fatura tarihindeki TCMB döviz satış kuru kullanılır.
- Kira ve sözleşmeler: Sözleşmede hangi kurun esas alınacağı yazılmalıdır; yazılmamışsa ödeme günündeki kur esas alınır.
- Gümrük işlemleri: Gümrük vergileri, Gümrük Kanunu'na göre belirlenen kurlarla hesaplanır.
- TCMB gösterge kurları her iş günü saat 15.30'da ilan edilir.
Döviz alırken dikkat edilmesi gerekenler
Döviz alım satımında kazanç ya da kayıp, alış ve satış anındaki kura bağlıdır; kurların gelecekte nasıl hareket edeceği önceden bilinemez. Banka ve döviz bürolarının uyguladığı kurlar, burada gösterilen ortalama piyasa kurlarından farklı olabilir. Büyük tutarlı işlemlerden önce birden fazla kurumun kurunu karşılaştırmak, makastan kaynaklanan kaybı azaltır. Altın yatırımlarını hesaplamak için Altın Hesaplama, kripto paralar için Kripto Para Çevirici araçlarını kullanabilirsiniz.
Örnek: dövizle alışveriş ve kart harcaması
Yurt dışında kartla yapılan harcamalar, bankanın belirlediği kurla Türk lirasına çevrilir ve ekstreye yansır. Bazı bankalar işlem tarihindeki, bazıları ise ekstre kesim tarihindeki kuru kullanır; ayrıca yurt dışı işlem ücreti uygulanabilir. Örneğin 250 euroluk bir otel harcaması, euro satış kurunun 48,00 TL olduğu gün 12.000 TL eder; bankanın uyguladığı kur 48,40 TL ise ekstreye 12.100 TL yansır. Seyahat öncesinde bankanızın döviz harcama koşullarını kontrol etmek sürprizleri önler.
Kur riskini anlamak
Dövizli borç veya alacağı olanlar için kur değişimi doğrudan Türk lirası karşılığını etkiler. 1.000 dolarlık bir ödemenin kur 41,50 TL'den 43,00 TL'ye çıktığında Türk lirası karşılığı 41.500 TL'den 43.000 TL'ye, yani 1.500 TL artar. Kira, ithalat veya eğitim gibi dövize bağlı ödemelerde bu riski planlamak için farklı kur senaryolarını araçta deneyebilirsiniz.
Döviz alım satımında vergiler
Bireylerin döviz alım satımında bankalar, Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeleri çerçevesinde zaman zaman Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) gibi kesintiler uygulayabilir. Güncel kesinti oranlarını işlem yapacağınız bankadan öğrenin; bu araçtaki sonuçlar vergi ve masrafları içermez.
Sık kullanılan çeviriler
Araçta en çok yapılan çeviriler dolar–TL, euro–TL ve sterlin–TL'dir. Bunların dışında İsviçre frangı, Japon yeni, Suudi Arabistan riyali, Kanada doları ve Avustralya doları gibi 60'tan fazla para birimi desteklenir. Para birimi seçtikten sonra iki birimin yerini değiştirme düğmesiyle ters yönde hesaplama yapabilirsiniz. Yuvarlama farklarını önlemek için sonuçlar dört ondalık basamaklı kurla hesaplanır, iki ondalık basamakla gösterilir.
Fiyat karşılaştırması yaparken yalnızca kur değil, işlem ücreti ve havale masrafı gibi kalemleri de hesaba katın. Yurt dışına para gönderiminde gönderim ücreti ve muhabir banka kesintileri toplam maliyeti artırabilir.
Kur değişimi yüzdesi nasıl okunur?
Kur 30 TL'den 36 TL'ye çıktığında doların TL karşısında değer kazancı (36 − 30) ÷ 30 = %20'dir. Ancak TL'nin dolar karşısındaki değer kaybı %20 değil, 1 − 30 ÷ 36 ≈ %16,7'dir. Aynı hareket, bakılan para birimine göre farklı yüzdelerle ifade edilir; haberlerdeki oranları karşılaştırırken hangi tarafın esas alındığına dikkat edin. Birikimlerinizin döviz cinsinden değerini izlerken enflasyonu da hesaba katmak için Enflasyon Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Dolar kuru hesaplama örnekleri
TL'yi dövize çevirmek için tutarı kura bölün, dövizi TL'ye çevirmek için kurla çarpın. Örnekte dolar kuru 41,50 TL ve euro kuru 48,20 TL varsayılmıştır (örnek değerlerdir; güncel kur araçta gösterilir):
| İşlem | Hesap | Sonuç |
|---|
| 1.500 dolar kaç TL? | 1.500 × 41,50 | 62.250 TL |
| 100.000 TL kaç dolar? | 100.000 ÷ 41,50 | ≈ 2.409,64 $ |
| 2.000 euro kaç TL? | 2.000 × 48,20 | 96.400 TL |
| Euro/dolar paritesi | 48,20 ÷ 41,50 | ≈ 1,1614 |
| 1.000 euro kaç dolar? | 1.000 × 48,20 ÷ 41,50 | ≈ 1.161,45 $ |
Dolar alış satış hesaplama
Döviz alırken bankanın satış kurundan, satarken alış kurundan işlem yaparsınız. Alış kuru 41,30, satış kuru 41,70 olan bir bankada 1.000 dolar almak 41.700 TL tutar; aynı doları hemen geri satarsanız 41.300 TL alırsınız. Aradaki 400 TL makas maliyetidir (yaklaşık %0,96).