Güncelleme: 15 Ekim 2026 · 4 dk okuma
Katma Değer Vergisi (KDV), mal ve hizmet satışlarında fiyata eklenen ve nihai tüketicinin ödediği bir vergidir. Fatura keserken, teklif hazırlarken veya bir ürünün vergisiz fiyatını merak ettiğinizde KDV hesabı yapmanız gerekir. En sık yapılan hata, KDV dahil fiyattan vergiyi çıkarırken yüzdeyi doğrudan düşmektir. Bu rehberde doğru formülleri örneklerle anlatıyoruz.
Türkiye'de KDV oranları
Türkiye'de üç KDV oranı uygulanır:
- %20 (genel oran): Elektronik, giyim, mobilya, otomobil, çoğu hizmet ve diğer pek çok mal.
- %10: Bazı gıda ürünleri, lokanta ve kafe hizmetleri, bazı tekstil ürünleri ve konaklama gibi kalemler.
- %1: Bazı temel gıda ürünleri, gazete ve dergiler gibi sınırlı kalemler.
Hangi malın hangi orana tabi olduğu KDV Kanunu'na ekli listelerle belirlenir ve zaman zaman değişebilir. Emin olmadığınız bir kalem için muhasebecinize veya Gelir İdaresi'nin güncel listelerine başvurun.
Formül 1: KDV hariç fiyattan KDV dahil fiyata
KDV tutarı = KDV hariç fiyat × Oran
KDV dahil fiyat = KDV hariç fiyat × (1 + Oran)
Örnek: KDV hariç 1.000 TL'lik bir hizmet, %20 KDV:
- KDV tutarı: 1.000 × 0,20 = 200 TL
- KDV dahil fiyat: 1.000 × 1,20 = 1.200 TL
Formül 2: KDV dahil fiyattan KDV hariç fiyata
KDV hariç fiyat = KDV dahil fiyat ÷ (1 + Oran)
KDV tutarı = KDV dahil fiyat − KDV hariç fiyat
Örnek: Etiket fiyatı KDV dahil 1.200 TL, %20 KDV:
- KDV hariç fiyat: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL
- KDV tutarı: 1.200 − 1.000 = 200 TL
En sık yapılan hata: yüzdeyi doğrudan düşmek
1.200 TL'lik KDV dahil fiyattan %20'yi düşerseniz 1.200 × 0,80 = 960 TL bulursunuz. Bu yanlıştır; çünkü %20, KDV dahil fiyatın değil, KDV hariç fiyatın yüzdesidir. 960 TL'ye %20 eklenince 1.152 TL eder, 1.200 TL değil. Doğru yol her zaman (1 + oran) ile bölmektir.
Pratik bir kısayol: %20 KDV dahil bir fiyatın içindeki vergi, fiyatın 1/6'sıdır (1.200 ÷ 6 = 200). %10 KDV'de içteki vergi fiyatın 1/11'i, %1 KDV'de 1/101'idir.
Oranlara göre hızlı tablo
| Oran | Hariç → Dahil | Dahil → Hariç | Dahil fiyattaki KDV payı |
|---|---|---|---|
| %1 | × 1,01 | ÷ 1,01 | ≈ %0,99 |
| %10 | × 1,10 | ÷ 1,10 | ≈ %9,09 |
| %20 | × 1,20 | ÷ 1,20 | ≈ %16,67 |
Faturada birden fazla oran varsa
Bir restoran faturasında yemek %10, bazı ürünler farklı oranda olabilir. Bu durumda her kalemi kendi oranıyla ayrı hesaplayın ve sonra toplayın. Toplam tutara tek bir oran uygulamak yanlış sonuç verir. Faturalarda KDV, kalem bazında veya oran grubu bazında ayrı satırlarda gösterilir.
İndirim ve KDV
Bir ürüne indirim uygulanacaksa indirim KDV hariç fiyata uygulanır ve KDV indirimli tutar üzerinden hesaplanır. Sonuç, KDV dahil fiyata aynı yüzdeyi uygulamakla aynı çıkar; ancak faturada matrah ve vergi doğru gösterilmelidir. İndirimli fiyatı hızlıca bulmak için İndirim Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Tevkifat nedir?
Bazı hizmetlerde (örneğin belirli yapım, temizlik, güvenlik ve danışmanlık işleri) alıcı, KDV'nin bir kısmını satıcıya ödemek yerine doğrudan vergi dairesine yatırır. Buna KDV tevkifatı denir ve 2/10, 5/10, 9/10 gibi oranlarla ifade edilir. Tevkifatlı faturalarda satıcının tahsil ettiği KDV, toplam KDV'den tevkif edilen kısım düşülerek bulunur. Tevkifat kapsamı mevzuatla belirlendiği için faturayı kesmeden önce muhasebecinize danışın.
Adım adım: araçla KDV hesaplama
- KDV Hesaplama aracını açın.
- Tutarı girin ve bunun KDV dahil mi hariç mi olduğunu seçin.
- Oranı seçin (%1, %10, %20) veya özel oran girin.
- KDV tutarını, KDV hariç ve dahil fiyatları anında görün.
Örnek senaryolar
Serbest çalışan teklif hazırlarken
Bir grafik tasarımcı müşterisine 15.000 TL + KDV teklif veriyorsa faturada matrah 15.000 TL, %20 KDV 3.000 TL ve toplam 18.000 TL yazar. Müşteri "toplam 15.000 TL olsun" derse bu kez KDV dahil tutardan geriye gidilir: 15.000 ÷ 1,20 = 12.500 TL matrah ve 2.500 TL KDV. İki teklif arasında tasarımcının eline geçen tutar 2.500 TL fark eder; bu yüzden teklifte "KDV dahil" veya "KDV hariç" ifadesini mutlaka yazın.
Restoran fişi
Toplamı 550 TL olan ve %10 KDV'ye tabi bir restoran fişinde KDV hariç tutar 550 ÷ 1,10 = 500 TL, KDV ise 50 TL'dir. Fişteki KDV satırını bu yöntemle kolayca doğrulayabilirsiniz.
Şirket aracı veya ekipman alımı
KDV mükellefi bir işletme, işle ilgili alışlarında ödediği KDV'yi genellikle indirim konusu yapabilir. Bu nedenle işletmeler fiyat karşılaştırmasını çoğunlukla KDV hariç tutarlar üzerinden yapar. Bireysel tüketici için ise belirleyici olan KDV dahil fiyattır.
Kısa özet
Hariçten dahile geçerken (1 + oran) ile çarpın; dahilden hariçe geçerken (1 + oran) ile bölün. KDV dahil fiyattan yüzdeyi doğrudan düşmeyin. %20'lik bir etiket fiyatının içindeki vergi, fiyatın altıda biridir.
Sıkça sorulan sorular
KDV dahil fiyattan KDV nasıl çıkarılır?
KDV dahil fiyatı (1 + oran) ile bölün. %20 KDV'de 1,20'ye bölersiniz; örneğin 1.200 TL ÷ 1,20 = 1.000 TL KDV hariç fiyattır.
2026'da KDV oranları nedir?
Türkiye'de %1, %10 ve genel oran olan %20 uygulanır. Hangi kaleme hangi oranın uygulandığı KDV Kanunu'na ekli listelerle belirlenir.
KDV dahil fiyattan %20 düşmek neden yanlış?
Çünkü %20, KDV hariç fiyatın yüzdesidir. 1.200 TL'den %20 düşmek 960 TL verir; doğru sonuç 1.000 TL'dir.
%20 KDV dahil fiyatın içindeki vergi ne kadar?
Fiyatın 1/6'sı, yani yaklaşık %16,67'si. 1.200 TL'lik fiyatın 200 TL'si KDV'dir.